به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، آیت‌الله محمود رجبی در جلسه افتتاحیه طرح ولایت طلاب حوزه علمیه قم که در سالن جلسات حضرت امیرالمؤمنین(ع) مدرسه علمیه فیضیه قم برگزار شد، با اشاره به ظرفیت‌های علمی، معرفتی و تربیتی این طرح اظهار کرد: طرح ولایت مجموعه‌ای است که تمامی مؤلفه‌های لازم و ظرفیت‌های مورد نیاز برای تبیین و تثبیت مبانی فکری و اعتقادی را در خود جای داده و رسالت اصلی آن، پاسخ‌گویی به شبهات بنیادین مخاطبان است.
ببینید:
تصاویر/ جلسه افتتاحیه و توجیهی طرح ولایت طلاب استان قم
عضو شورای عالی حوزه های علمیه افزود: این طرح مباحث مهمی همچون معرفت‌شناسی، خداشناسی، انسان‌شناسی، فلسفه، مبانی اخلاق و مجموعه مباحث اخلاقی را دنبال می‌کند و تلاش دارد با ارائه یک منظومه فکری منسجم، مخاطبان را در شناخت صحیح مبانی اعتقادی و فکری یاری دهد.
طرح ولایت حاصل ۵۰ سال پشتوانه فکری و علمی است
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه طرح ولایت حاصل ۵۰ سال پشتوانه فکری و علمی است، تصریح کرد: تمامی مباحث این طرح با تکیه بر مبانی عقلی ارائه می‌شود و اساس کار بر عقلانیت و استدلال‌های برون‌دینی استوار است.
آیت‌الله رجبی ادامه داد: یکی از ویژگی‌های مهم طرح ولایت، تبیین ارتباط و پیوند میان نظام توحیدی، نظام سیاسی و نظام حقوقی است؛ به‌گونه‌ای که نسبت این منظومه‌ها با یکدیگر به‌صورت کامل و روشن تبیین می‌شود.
عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه با تأکید بر اینکه طرح ولایت صرفاً به انتقال مجموعه‌ای از اطلاعات و مفاهیم اعتقادی محدود نمی‌شود، خاطرنشان کرد: در این طرح تلاش شده است یک نظام فکری منسجم و به‌هم‌پیوسته ارائه شود تا مخاطب بتواند ارتباط میان مباحث مختلف را درک کند و به یک شناخت عمیق و نظام‌مند دست یابد.
تقویت انگیزه، هویت دینی و ولایت‌مداری از ثمرات طرح ولایت است
آیت‌الله رجبی با اشاره به آثار انگیزشی و تربیتی طرح ولایت گفت: افرادی که این دوره را می‌گذرانند، از نظر انگیزه و روحیه دینی ارتقا پیدا می‌کنند و بهترین گواه این مسئله، اظهارات و تجربه‌های دانش‌پژوهانی است که در دوره‌های مختلف طرح ولایت شرکت کرده‌اند. بسیاری از شرکت‌کنندگان پس از گذراندن این دوره‌ها، از انرژی، انگیزه و علاقه‌ای وصف‌ناشدنی نسبت به مکتب اهل‌بیت(ع)، نظام اسلامی و ولایت فقیه برخوردار شده‌اند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به یکی از مشکلات امروز جامعه، یعنی ضعف احساس هویت در برخی افراد، اظهار کرد: یکی از نتایج مهم اجرای طرح ولایت در محیط‌های مختلف، تقویت احساس هویت در مخاطبان است و هویت‌سازی را می‌توان از جمله ثمرات ارزشمند این طرح به شمار آورد.
رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) خاطرنشان کرد: طرح ولایت تاکنون در محیط‌ها و میان اقشار مختلف اجرا شده و نتایج بسیار خوبی نیز به همراه داشته است؛ چراکه این طرح علاوه بر تحول فکری، در تقویت انگیزه، جهت‌گیری اعتقادی و احساس تعلق افراد به منظومه فکری اسلام و انقلاب اسلامی تأثیرگذار بوده است.
طرح ولایت زمینه‌ساز مصونیت فکری در برابر شبهات است
آیت‌الله رجبی با تأکید بر اتقان علمی و استحکام مبانی طرح ولایت بیان کرد: به دلیل برخورداری این طرح از مبانی کافی و مستحکم، هر جا که به اجرا درآمده، افرادی که با شبهات گوناگون مواجه بوده‌اند، توانسته‌اند با حضور در این دوره، پاسخ‌های مناسبی برای پرسش‌های خود دریافت کنند. یکی از آثار بسیار مهم این طرح، ایجاد مصونیت فکری و اعتقادی در برابر شبهات است که اهمیت فراوانی دارد و نباید از آن غفلت کرد.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به ضرورت اهتمام به فراگیری معارف دینی و مبانی فکری اظهار کرد: وظیفه ما این است که نسبت به این مباحث اهتمام جدی داشته باشیم؛ زیرا دشمن زمانی برای نفوذ و ضربه‌زدن طمع می‌کند که در جامعه خلأ فکری و معرفتی ایجاد شود. از همین رو، فراگیری دقیق و مستحکم این معارف و آشنایی با یک منظومه فکری منسجم، ضرورتی جدی است و باید برای تحقق این هدف تلاش کنیم.
اخلاص؛ نخستین شرط بهره‌مندی از برکات طرح ولایت
آیت‌الله رجبی در ادامه، با اشاره به توصیه‌های علامه مصباح یزدی(ره) درباره نحوه حضور در دوره‌های معرفتی و تربیتی، نخستین شرط بهره‌مندی از برکات طرح ولایت را اخلاص دانست و گفت: اگر می‌خواهیم این دوره به اهداف مورد نظر خود برسد، نخستین گام آن است که با اخلاص وارد این عرصه شویم.
عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه افزود: باید حضور در این دوره را یک وظیفه الهی بدانیم و با نیت خالص برای خدا در آن شرکت کنیم؛ چراکه اخلاص، اساس اثرگذاری فعالیت‌های دینی و معرفتی است. اگر کاری در راستای منافع اسلام، انقلاب اسلامی و مکتب تشیع باشد، شیطان و شیاطین جن و انس تمام تلاش خود را به کار می‌گیرند تا در مسیر آن اختلال ایجاد کنند.
وی ادامه داد: اگر نتوانند اصل چنین فعالیتی را از مسیر خارج کنند، تلاش می‌کنند با ایجاد شبهه، از میزان اثرگذاری آن بکاهند و اگر از این راه نیز موفق نشوند، ممکن است از طریق تضعیف اخلاص افراد، به آن آسیب وارد کنند.
آیت‌الله رجبی خاطرنشان کرد: گاهی ممکن است ما مفاهیمی را فرا بگیریم و سپس همان مفاهیم را به دیگران منتقل کنیم، اما صرف انتقال اطلاعات و مفاهیم، لزوماً به معنای تحقق نتیجه مطلوب نیست؛ زیرا این مفاهیم باید به باور و معرفت تبدیل شوند و اخلاص یکی از مهم‌ترین عوامل فراهم‌کننده زمینه چنین تحولی است.
آغاز مباحث علمی با توسل و توجه به اهل‌بیت(ع)
عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری در ادامه، با اشاره به یکی دیگر از توصیه‌های مکرر علامه مصباح یزدی(ره)، بر ضرورت آغاز فعالیت‌های علمی و معرفتی با توسل به اهل‌بیت(ع) تأکید کرد و گفت: ایشان همواره توصیه می‌کردند که برنامه‌های علمی و معرفتی با توسل به اهل‌بیت(ع) آغاز شود و حتی خواندن دعای توسل یا دست‌کم عرض سلامی با توجه و حضور قلب را مورد تأکید قرار می‌دادند.
آیت‌الله رجبی افزود: علامه مصباح بر مسئله «توجه» تأکید ویژه‌ای داشتند؛ به این معنا که انسان هنگام سلام‌دادن به اهل‌بیت(ع)، باید آن بزرگواران را در برابر خود حاضر ببیند و با این باور که امام، سرپرست و ولی ماست و همواره بر اعمال و رفتارمان نظارت دارد، به محضر ایشان عرض سلام کند. این سلام نباید صرفاً یک سلام ظاهری و از راه دور تلقی شود، بلکه باید با این اعتقاد و توجه همراه باشد که امام(ع) در کنار ما حضور دارد و ناظر بر رفتار و اعمال ماست.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: اگر با چنین حالتی به اهل‌بیت(ع) توسل پیدا کنیم، قطعاً مشمول عنایت آن بزرگواران خواهیم شد و می‌توانیم این دوره را به شیوه‌ای که مورد رضایت آنان است، طی کنیم؛ در این صورت، دوره از برکت بیشتری برخوردار خواهد شد.
ضرورت مطالعات تکمیلی و طرح پرسش‌های علمی
آیت‌الله رجبی در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت انجام مطالعات تکمیلی در کنار حضور در دوره طرح ولایت تأکید کرد و گفت: شرکت‌کنندگان باید در کنار بهره‌مندی از محتوای ارائه‌شده در این دوره، مطالعات تکمیلی را نیز جدی بگیرند.
وی افزود: به دلیل محدودیت زمانی، طبیعتاً امکان طرح و بررسی تفصیلی همه مباحث در دوره وجود ندارد؛ ازاین‌رو، لازم است شرکت‌کنندگان از مسئولان دوره بخواهند کتاب‌ها، منابع و آثار تکمیلی مرتبط با مباحث را معرفی کنند تا با استفاده از فرصت مطالعاتی خود، بر غنای علمی و معرفتی‌شان بیفزایند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با تأکید بر اهمیت پرسشگری در فرایند یادگیری اظهار کرد: شرکت‌کنندگان باید با پرسش وارد این دوره شوند و هر سؤالی که در جریان مباحث برای آنان ایجاد می‌شود، مطرح کنند.
عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه ادامه داد: نباید اجازه داد پرسشی در ذهن انسان باقی بماند و فرد با این تصور که در فرصتی دیگر آن را مطرح خواهد کرد، از دریافت پاسخ صرف‌نظر کند؛ بلکه باید از فرصت حضور در دوره استفاده کرد و پاسخ پرسش‌ها را در همان زمان دریافت کرد.
آیت‌الله رجبی خاطرنشان کرد: شما عزیزان در آینده قرار است انتقال‌دهنده این معارف باشید؛ بنابراین باید تا حد امکان به پاسخ‌های دقیق و مستحکم مجهز شوید تا بتوانید این مباحث را به‌درستی برای دیگران تبیین و منتقل کنید.
ضرورت هماهنگی میان معرفت و عمل در مسیر رشد معنوی
وی در ادامه، هماهنگی میان میزان معرفت و رفتار عملی را از دیگر الزامات بهره‌مندی از مباحث طرح ولایت دانست و گفت: انسان برای موفقیت در هر عرصه‌ای باید متناسب با میزان معرفتی که به دست می‌آورد، رفتار و عملکرد خود را نیز تنظیم کند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم افزود: اگر به این معرفت برسیم که همه امور به دست خداوند متعال است، باید آثار این شناخت در رفتار ما نمایان شود؛ همچنین اگر به این باور برسیم که فیض و عنایت الهی از مسیر اهل‌بیت(ع) به ما می‌رسد، باید متناسب با این شناخت، جایگاه اهل‌بیت(ع) را در زندگی خود در نظر بگیریم.
وی با اشاره به جایگاه ولایت فقیه در منظومه اعتقادی شیعه اظهار کرد: اگر به جایگاه ولایت فقیه و نسبت آن با ولایت امام معصوم(ع) در مرتبه و جایگاه مربوط به خود معرفت پیدا کردیم، باید این شناخت را با محبت و اطاعت همراه کنیم.
آیت‌الله رجبی تصریح کرد: معرفت، محبت و اطاعت باید متناسب و هماهنگ با یکدیگر رشد کنند و هر اندازه شناخت و معرفت ما افزایش پیدا می‌کند، باید رفتار و عمل خود را نیز بر همان اساس جهت‌دهی کرده و ارتقا دهیم.
بزرگان دین، الگوی پیوند علم و عمل هستند
عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه با اشاره به سیره علمی و عملی بزرگان دین گفت: هنگامی که زندگی و شخصیت علمی بزرگان را بررسی می‌کنیم، مشاهده می‌کنیم که آنان در کنار برخورداری از مراتب بالای علمی، از جایگاه برجسته‌ای در عرصه عمل نیز برخوردار بوده‌اند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم افزود: برای نمونه، باید به سیره امام شهیدمان، حضرت امام خمینی(ره)، علامه طباطبایی(ره) و دیگر بزرگان و شخصیت‌های برجسته دینی توجه کنیم؛ چراکه آنان علم را مقدمه عمل قرار داده و میان دانش و رفتار خود پیوندی عمیق برقرار کرده بودند. رشد علمی صرفاً به معنای افزایش معلومات نیست، بلکه علم زمانی ارزش و اثر واقعی خود را نشان می‌دهد که در رفتار و عملکرد انسان تجلی پیدا کند.
تقویت قدرت استدلال با مباحثه و مشارکت علمی
آیت‌الله رجبی در ادامه، با تأکید بر ضرورت تقویت توان استدلالی شرکت‌کنندگان در طرح ولایت بیان کرد: در فراگیری مباحث باید به دقت استدلال‌ها توجه داشته باشید و تلاش کنید مطالب را با قوت و استحکام بیشتری بیاموزید.
عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری افزود: باید به‌گونه‌ای مباحث را فرا بگیرید که بتوانید استدلال‌های مطرح‌شده را به‌خوبی درک کنید و حتی به مرحله‌ای برسید که گویی خودتان با اندیشه و ابتکار علمی به این نتایج دست یافته‌اید.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، مباحثه را یکی از راهکارهای مؤثر برای تحقق این هدف دانست و گفت: همان‌طور که در دروس حوزوی مباحثه جایگاه مهمی دارد، در این دوره‌ها نیز باید از این ظرفیت استفاده شود.
وی با اشاره به تجربه برگزاری جلسات مباحثه برای دانشجویان اظهار کرد: در برخی برنامه‌های آموزشی، برای دانشجویان جلسات مباحثه پیش‌بینی شده است که این تجربه می‌تواند در دوره طرح ولایت نیز مورد توجه قرار گیرد.
آیت‌الله رجبی ادامه داد: مباحثه موجب می‌شود انسان دریابد که آیا مطلب را به‌درستی فهمیده است یا خیر؛ زیرا هنگامی که فرد می‌خواهد یک موضوع را برای دیگران توضیح دهد، ممکن است متوجه شود که برداشت اولیه او دقیق نبوده و لازم است آن را اصلاح کند. مباحثه علاوه بر ارتقای سطح یادگیری، نقاط ضعف علمی افراد را نیز آشکار می‌کند و زمینه رفع اشکالات و تقویت قدرت تبیین و استدلال را فراهم می‌سازد.
شناخت شبهات روز و توجه به منظومه فکری طرح ولایت
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در ادامه، شرکت‌کنندگان را به آشنایی با شبهات مطرح در محیط‌های فکری و اجتماعی توصیه کرد و گفت: تلاش کنید با فضای فکری و شبهاتی که در محیط‌های مختلف مطرح می‌شود، آشنایی داشته باشید و این پرسش‌ها و شبهات را در کلاس‌ها مطرح کنید تا پاسخ‌های دقیق و مستدل آن‌ها را دریافت کنید.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به نگاه منظومه‌ای و سیستمی در فراگیری مباحث طرح ولایت اظهار کرد: یکی از نکات بسیار مهمی که باید به آن توجه داشته باشید، نگاه منسجم و نظام‌مند به مباحث است؛ چراکه تفاوت اصلی این طرح با مطالعه پراکنده مباحث اعتقادی، در پیوند و ارتباطی است که میان موضوعات مختلف برقرار می‌کند.
آیت‌الله رجبی افزود: بخش قابل توجهی از مباحثی که در حوزه‌های علمیه در زمینه عقاید و معارف اعتقادی فرا گرفته می‌شود، در طرح ولایت نیز مورد توجه قرار دارد؛ به‌ویژه پس از مباحث معرفت‌شناسی، سه بحث مهم و سه کتاب اصلی این طرح به مباحث اعتقادی اختصاص دارد.
عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه تصریح کرد: آنچه اهمیت فراوانی دارد، ارتباط و پیوندی است که میان این مباحث برقرار می‌شود تا در نهایت یک منظومه فکری منسجم شکل بگیرد. بنابراین باید این رشته ارتباطی و سازمان فکری را به‌خوبی فرا بگیریم تا بتوانیم آن را به‌درستی به دیگران منتقل کنیم.
آثار گسترده طرح ولایت در میان اقشار مختلف جامعه
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در پایان با اشاره به آثار گسترده طرح ولایت در میان اقشار مختلف جامعه خاطرنشان کرد: به برکت الهی، این طرح در هر محیطی که اجرا شده، تنها به تحول فکری محدود نبوده، بلکه تحول معنوی و بصیرتی را نیز به همراه داشته است و این آثار در میان اقشار مختلفی که در دوره‌های طرح ولایت شرکت کرده‌اند، قابل مشاهده است.
انتهای پیام/
نظر شما